مشکلات جنسی بسیار شایع‌تر از آن هستند که بیشتر مردم فکر می‌کنند. در یک مطالعه ملی در آمریکا، حدود ۴۳ درصد زنان و ۳۱ درصد مردان ۱۸ تا ۵۹ ساله دست‌کم یک مشکل جنسی را در سال گذشته گزارش کردند (Laumann و همکاران، ۱۹۹۹). البته داشتن یک مشکل گذرا با «اختلال» یکی نیست. در این مقاله اختلالات جنسی شایع در زنان و مردان، علت‌ها و راه‌های درمان آن‌ها را معرفی می‌کنیم.
اختلال جنسی چیست؟
بر اساس DSM-5، یک مشکل جنسی زمانی «اختلال» تشخیص داده می‌شود که معمولاً دست‌کم ۶ ماه ادامه داشته باشد، در بیشتر موقعیت‌های جنسی رخ دهد و برای فرد ناراحتی قابل توجهی ایجاد کند. اگر مشکل فقط ناشی از دارو، بیماری جسمی یا تنش شدید در رابطه باشد، تشخیص و درمان متفاوت خواهد بود.
اختلالات جنسی شایع در زنان
- اختلال علاقه یا برانگیختگی جنسی: کاهش یا نبود میل، افکار جنسی و برانگیختگی. بیشتر بخوانید: درمان سردی جنسی در زنان.
- اختلال ارگاسم: تأخیر، کاهش شدت یا نبود ارگاسم. بیشتر بخوانید: مشکلات ارگاسم در زنان.
- اختلال درد تناسلی‌لگنی/دخول: شامل درد هنگام رابطه و واژینیسموس. بیشتر بخوانید: واژینیسموس: درد جنسی زنان.
اختلالات جنسی شایع در مردان
- اختلال نعوظ: ناتوانی مداوم در ایجاد یا حفظ نعوظ کافی. بیشتر بخوانید: اختلال نعوظ در مردان.
- انزال زودرس: انزال همیشه یا تقریباً همیشه حدود یک دقیقه پس از دخول یا زودتر، بدون کنترل. بیشتر بخوانید: زودانزالی در مردان.
- تأخیر در انزال: دشواری یا ناتوانی در رسیدن به انزال با وجود تحریک کافی.
- کاهش میل جنسی در مردان: کمبود یا نبود افکار و میل جنسی.
علت‌های مشترک
- جسمی: دیابت، بیماری‌های قلبی‌عروقی، تغییرات هورمونی (مثل یائسگی یا کمبود تستوسترون)، بیماری‌های عصبی
- دارویی: برخی داروهای ضدافسردگی، فشار خون و داروهای دیگر
- روانی: اضطراب، افسردگی، استرس، تجربه آزار یا تروما، باورهای همراه با شرم درباره سکس
- رابطه‌ای: تنش، بی‌اعتمادی، گفت‌وگوی کم درباره نیازها. بیشتر بخوانید: نقش اعتماد در روابط جنسی سالم.
- سبک زندگی: کم‌تحرکی، سیگار، الکل، کم‌خوابی
- کمبود آموزش: اطلاعات نادرست درباره بدن و رابطه جنسی. بیشتر بخوانید: آموزش و مشاوره جنسی برای زوج‌های جوان.
تشخیص
تشخیص درست معمولاً به همکاری پزشک (اورولوژیست یا متخصص زنان) و روانشناس یا سکس‌تراپیست نیاز دارد. پزشک علت‌های جسمی و دارویی را بررسی می‌کند و درمانگر جنسی عوامل روانی، رابطه‌ای و سابقه جنسی را ارزیابی می‌کند.
روش‌های درمان
- سکس تراپی و درمان شناختی‌رفتاری: یک متاآنالیز نشان داد مداخله‌های روانشناختی برای بسیاری از اختلالات جنسی مؤثرند (Frühauf و همکاران، ۲۰۱۳). بیشتر بخوانید: سکس تراپی.
- تمرین‌های رفتاری: مثل تمرکز بر حس و روش توقف و شروع. نمونه‌ها را در ۱۰ تکنیک ساده سکس تراپی ببینید.
- زوج‌درمانی: وقتی مشکلات رابطه نقش دارند. بیشتر بخوانید: اهمیت مشاوره جنسی در زندگی زناشویی.
- درمان پزشکی: داروها، درمان‌های هورمونی یا فیزیوتراپی کف لگن، فقط با تجویز و پیگیری پزشک.
- تغییر سبک زندگی: ورزش، ترک سیگار، کاهش الکل و خواب کافی.
اهمیت مراجعه زودهنگام
بسیاری از افراد به دلیل خجالت سال‌ها برای مشکلات جنسی کمک نمی‌گیرند. مراجعه زودتر هم درمان را ساده‌تر می‌کند و هم از ایجاد چرخه اضطراب و اجتناب و آسیب به رابطه جلوگیری می‌کند. همچنین برخی مشکلات جنسی، مثل اختلال نعوظ، ممکن است نشانه یک بیماری جسمی باشند.
سوالات متداول
آیا اختلالات جنسی درمان‌پذیرند؟
بیشتر اختلالات جنسی با ترکیب درمان روانشناختی، تغییر سبک زندگی و در صورت لزوم درمان پزشکی بهبود پیدا می‌کنند.
به پزشک مراجعه کنم یا روانشناس؟
بهتر است هر دو. پزشک علت‌های جسمی را بررسی می‌کند و روانشناس یا سکس‌تراپیست به جنبه‌های روانی و رابطه‌ای کمک می‌کند.
آیا جلسات مشاوره جنسی محرمانه است؟
بله، رازداری از اصول مشاوره است، مگر در موارد استثنایی که خطر جدی برای جان شما یا دیگران وجود داشته باشد.
نتیجه‌گیری
مشکلات جنسی شایع‌اند و دلیلی برای خجالت ندارند. شناخت نوع مشکل، بررسی پزشکی و مشاوره جنسی، راه بهبود را باز می‌کند. متخصصان مرکز مشاوره شکرانه به‌صورت حضوری، تلفنی و آنلاین آماده کمک هستند: 021-77755429.
منابع
- Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual dysfunction in the United States: prevalence and predictors. JAMA, 1999.
- American Psychiatric Association. DSM-5-TR: Sexual Dysfunctions, 2022.
- Frühauf S, et al. Efficacy of psychological interventions for sexual dysfunction: a systematic review and meta-analysis. Archives of Sexual Behavior, 2013.
