اختلال نعوظ (ناتوانی جنسی) یعنی ناتوانی مداوم در ایجاد یا حفظ نعوظ کافی برای رابطه جنسی رضایت‌بخش. این مشکل شایع است: در مطالعه مشهور Massachusetts Male Aging Study، حدود ۵۲ درصد مردان ۴۰ تا ۷۰ ساله درجاتی از اختلال نعوظ را گزارش کردند (Feldman و همکاران، ۱۹۹۴). اختلال نعوظ هم می‌تواند علت جسمی داشته باشد و هم روانی، و در بسیاری از مردان هر دو با هم نقش دارند. در این مقاله علت‌ها، تشخیص، روش‌های درمان روانشناختی و سبک زندگی و زمان مراجعه به پزشک را توضیح می‌دهیم.
نعوظ چطور اتفاق می‌افتد؟
نعوظ حاصل همکاری مغز، اعصاب، رگ‌ها، هورمون‌ها و عضلات است. تحریک جنسی پیام‌هایی از مغز به اعصاب آلت می‌فرستد، رگ‌ها گشاد می‌شوند و خون وارد بافت‌های نعوظی می‌شود. اختلال در هر یک از این بخش‌ها، یا اضطرابی که پیام‌های مغز را مختل کند، می‌تواند نعوظ را ضعیف کند.
علت‌های اختلال نعوظ
علت‌های جسمی
- بیماری‌های قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، چربی خون بالا
- دیابت
- چاقی و کم‌تحرکی
- سیگار، الکل و مواد
- کمبود تستوسترون و مشکلات هورمونی دیگر
- بیماری‌های عصبی و جراحی‌های لگن یا پروستات
- برخی داروها، از جمله برخی داروهای فشار خون و ضدافسردگی
علت‌های روانی
- اضطراب عملکرد و ترس از شکست. بیشتر بخوانید: اضطراب جنسی.
- استرس، افسردگی و اضطراب عمومی
- مشکلات و تنش در رابطه. بیشتر بخوانید: نقش اعتماد در روابط جنسی سالم.
- باورهای نادرست درباره سکس و انتظارات غیرواقعی
یک نشانه مهم: اگر نعوظ صبحگاهی یا نعوظ هنگام خودتحریکی طبیعی است ولی در رابطه با همسر مشکل دارید، احتمال نقش عوامل روانی بیشتر است. با این حال، بررسی پزشکی همیشه لازم است.
اختلال نعوظ؛ هشداری برای سلامت قلب
اختلال نعوظ گاهی سال‌ها پیش از بیماری قلبی ظاهر می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند مردانی که دچار اختلال نعوظ می‌شوند، در سال‌های بعد بیشتر در معرض حوادث قلبی‌عروقی هستند (Thompson و همکاران، ۲۰۰۵). به همین دلیل، اختلال نعوظ باید توسط پزشک بررسی شود و فقط با «تقویت‌کننده» درمان نشود.
تشخیص
پزشک (اورولوژیست یا پزشک عمومی) سابقه پزشکی و داروها را بررسی می‌کند، معاینه انجام می‌دهد و ممکن است آزمایش قند خون، چربی خون و تستوسترون درخواست کند. روانشناس یا سکس‌تراپیست هم عوامل روانی و رابطه‌ای را ارزیابی می‌کند.
درمان‌های روانشناختی
- سکس تراپی و درمان شناختی‌رفتاری: کار روی اضطراب عملکرد، باورهای نادرست و الگوهای فکری منفی. بیشتر بخوانید: سکس تراپی.
- تمرکز بر حس: زوجین برای مدتی تمرکز را از دخول برمی‌دارند تا فشار عملکرد کم شود.
- زوج‌درمانی: وقتی تنش رابطه نقش دارد. بیشتر بخوانید: اهمیت مشاوره جنسی در زندگی زناشویی.
ترکیب درمان روانشناختی با درمان پزشکی در بسیاری از مردان بهترین نتیجه را دارد.
تغییرات سبک زندگی
- ورزش منظم: حدود ۱۶۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته به مدت ۶ ماه می‌تواند به بهبود نعوظ کمک کند (Gerbild و همکاران، ۲۰۱۸). بیشتر بخوانید: سکس و ورزش.
- کاهش وزن: در یک کارآزمایی بالینی، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی به حدود یک‌سوم مردان چاق کمک کرد عملکرد نعوظ طبیعی را دوباره به دست بیاورند (Esposito و همکاران، ۲۰۰۴).
- ترک سیگار و کاهش الکل
- کنترل قند، فشار و چربی خون
- تمرین‌های کف لگن (کگل)
- خواب کافی و مدیریت استرس
درمان‌های پزشکی
پزشک ممکن است داروهای خوراکی (مهارکننده‌های PDE5)، دستگاه خلأ یا روش‌های دیگر را پیشنهاد کند. این داروها فقط باید با تجویز پزشک مصرف شوند، چون با برخی داروها، به‌خصوص داروهای نیترات قلبی، تداخل خطرناک دارند. از خرید قرص‌ها و مکمل‌های «تقویت جنسی» بدون نسخه که ممکن است داروهای اعلام‌نشده داشته باشند خودداری کنید.
نقش همسر
اختلال نعوظ مشکل «یک نفر» نیست و روی هر دو نفر اثر می‌گذارد. گفت‌وگوی بدون سرزنش، کاهش فشار برای رابطه و همراهی در درمان کمک بزرگی است. همسر ممکن است احساس کند جذابیتش کم شده؛ صحبت درباره این احساس‌ها هم مهم است. بیشتر بخوانید: شایع‌ترین مشکلات جنسی زوج‌ها.
چه زمانی به متخصص مراجعه کنیم؟
اگر مشکل نعوظ بیش از چند هفته ادامه دارد، ناگهانی شروع شده، همراه با درد، کاهش میل یا علائم دیگر است، یا باعث اضطراب و تنش در رابطه شده، به پزشک و روانشناس مراجعه کنید. اگر رفت‌وآمد برایتان سخت است، مشاوره آنلاین هم ممکن است. بیشتر بخوانید: تله سکس تراپی و اختلالات جنسی شایع در زنان و مردان. اگر همسرتان هم با کاهش میل روبه‌رو است، مقاله درمان سردی جنسی در زنان را ببینید.
نتیجه‌گیری
اختلال نعوظ شایع و قابل درمان است. بررسی پزشکی برای پیدا کردن علت‌های جسمی ضروری است و درمان روانشناختی، تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز دارو، به بیشتر مردان کمک می‌کند. متخصصان مرکز مشاوره شکرانه به‌صورت حضوری، تلفنی و آنلاین در کنار شما هستند: 021-77755429.
سوالات متداول
آیا اختلال نعوظ بدون دارو درمان می‌شود؟
در برخی مردان، به‌ویژه وقتی اضطراب، کم‌تحرکی یا چاقی نقش اصلی دارند، درمان روانشناختی و تغییر سبک زندگی می‌تواند کافی باشد. ولی ابتدا باید علت‌های جسمی توسط پزشک بررسی شوند.
آیا مشکل نعوظ در جوانی هم پیش می‌آید؟
بله. در مردان جوان، علت‌های روانی مثل اضطراب عملکرد شایع‌ترند، اما علت‌های جسمی هم باید بررسی شوند.
آیا گاهی نعوظ نداشتن طبیعی است؟
بله. مشکل گاه‌به‌گاه، به‌خصوص در زمان خستگی، استرس یا مصرف الکل، طبیعی است. اگر مشکل مداوم شد، بررسی لازم است.
مطالعه بیشتر: رابطه جنسی و دیابت: راهنمای مدیریت مشکلات جنسی دیابتی‌ها
منابع
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. Journal of Urology, 1994.
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA, 2005.
- Gerbild H, et al. Physical activity to improve erectile function: a systematic review of intervention studies. Sexual Medicine, 2018.
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA, 2004.
